Dwumiesięcznik dla chorych

Ból pod lupą

Autor: , opublikowano: 14.02.2013

Ból pod lupą

Ból jest swoistą sytuacją stresową, która mobilizuje organizm do działania i pozwala na podjęcie ważnych decyzji. Trzeba jednak podkreślić, że ciągły, nieprzerwany, silny ból może prowadzić do wyczerpania organizmu, dlatego należy walczyć z nim, uśmierzając go – o ile to tylko możliwe.

Jak to jest, że czuję ból?

Ból jest osobistym, nieprzyjemnym, przykrym doznaniem zmysłowym i emocjonalnym, które wiąże się z uszkodzeniem tkanki. Odczuwanie bólu to wynik przekazywania informacji o niszczeniu lub zagrażającym uszkodzeniu tkanki, która dociera do tzw. receptorów odczuwania bólu i następnie przekazywana jest do mózgu. To tyle od strony teoretyczno-medycznej, bo tak naprawdę o tym, czym jest ból, może opowiedzieć tylko osoba, która go doświadczyła. Jest taki ból, którego przyczyn można się dopatrywać w stanie psychicznym człowieka, a także ból spowodowany chorobą czy niepełnosprawnością. Ten drugi rodzaj bólu jest łatwiejszy do zdiagnozowania i złagodzenia.

Skala bólu

Aby można było pomóc w odpowiedni sposób osobie cierpiącej, stworzono skale oceny bólu. Są one próbą przedstawienia cierpienia w sposób graficzny, liczbowy lub słowny. Oceniwszy natężenie bólu, lekarz może rozpocząć odpowiednie leczenie.

Wśród skal wizualnych najbardziej popularna jest tzw. skala wzrokowo-analogowa, która posługuje się linijką o długości 10 cm. Pacjent określa natężenie odczuwanego bólu, pamiętając o tym, że początek skali oznacza całkowity brak bólu, natomiast koniec – najsilniejszy ból, jaki można sobie wyobrazić. W przypadku dzieci stosowana jest skala przedstawiająca schematy twarzy wyrażających różne nasilenie bólu.

Istnieje też skala werbalna pozwalająca ocenić ból w sposób opisowy. W skalach tego typu chory może opisywać ból, posługując się czterema stopniami: brak bólu, ból słaby, ból umiarkowany, ból silny, a dodatkowo wyróżnia się stopień piąty i szósty – ból bardzo silny i ból nie do zniesienia.

Zwykle skale takie stosowane są przez lekarzy w celu określenia natężenia bólu pooperacyjnego lub nowotworowego. Po rozpoczęciu leczenia podobnie skonstruowane skale służą ocenie stopnia uśmierzenia bólu.

Jak leczyć ból?

Zarówno ignorowanie bólu, jak i natychmiastowe stosowanie proszków przeciwbólowych jest błędnym postępowaniem. Po pierwsze, ważne jest odnalezienie przyczyny bólu, a następnie łagodzenie go poprzez odpowiednie środki. Warto zaznaczyć, że ból nie jest chorobą samą w sobie, a jedynie objawem choroby, dlatego gdy na izbę przyjęć zgłasza się cierpiący, obolały pacjent, nie można mu podać środków przeciwbólowych przed wykryciem przyczyny powodującej powstanie bólu. Bardzo istotna jest również rozmowa z cierpiącą osobą. Takie postępowanie pozwala oderwać myśli od nieprzyjemnych doznań, często stanowi także wyjaśnienie przyczyny dużego nasilenia bólu przy stosunkowo niewielkim problemie klinicznym.

Ból w chorobach przewlekłych

Wiele chorób przewlekłych i nowotworowych przebiega z charakterystycznym dla siebie bólem. Łagodząc taki ból, nie tylko przynosimy choremu ulgę w cierpieniu, ale także pomagamy zwalczać lub kontrolować chorobę zasadniczą. Łatwiej jest bowiem pacjentowi walczyć z chorobą, gdy ma wiarę w zwycięstwo i nie odczuwa bólu.

Po co więc ten ból?

Ból jest zwykle pierwszym nieignorowanym przez nas sygnałem choroby. Panuje bowiem błędne przekonanie, że jeśli nie odczuwa się bólu, jest się zdrowym. Pojawiający się ból niesie ze sobą informację o pewnej nieprawidłowości, która rozpoczyna się w ciele człowieka, zmusza do rozpoczęcia diagnostyki i leczenia – nie jest to więc taki zły objaw.

Drabina analgetyczna

Cóż to takiego? Jest to pojęcie stosowane w celu ustalenia kolejności stosowania leków przeciwbólowych, w zależności od stanu klinicznego pacjenta oraz rodzaju i natężenia odczuwanego bólu. W dużym skrócie leczenie przeciwbólowe rozpoczyna się od leków podstawowych – takich jak paracetamol i nieopioidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), np. ibuprom – stopniowo w razie ich nieskuteczności wprowadza się słabe opioidy (można je łączyć z lekami podstawowymi), wreszcie konieczne może się okazać zastosowanie najsilniejszych leków uśmierzających ból – silnych opioidów, czasem w połączeniu z lekami przeciwdepresyjnymi.

Tabletki z hipermarketu

Często pacjenci radzą sobie z bólem na własną rękę. Warto pamiętać, że długotrwałe stosowanie tabletek przeciwbólowych bez porozumienia z lekarzem nie jest właściwym postępowaniem, gdyż może prowadzić do poważnych powikłań, np. tak popularne leki z grupy NLPZ – dostępne bez recepty w niemal każdym sklepie –długo stosowane mogą prowadzić do powstania owrzodzeń żołądka i krwawień z przewodu pokarmowego.

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *