Dwumiesięcznik dla chorych

Choroby zakaźne. Bać się czy nie?

Autor: , opublikowano: 12.12.2016

Choroby zakaźne. Bać się czy nie?

Choroby zakaźne to grupa chorób, które rozwijają się w następstwie wniknięcia czynnika zakaźnego do organizmu, przy jego obniżonej odporności. Czynnikami powodującymi choroby zakaźne (patogenami) mogą być zarówno bakterie, jak i wirusy, grzyby oraz pasożyty.

Drogi szerzenia

Choroby zakaźne rozprzestrzeniają się z łatwością dzięki dużej zjadliwości patogenów i obniżonej odporności organizmu, który atakują. Drogi szerzenia chorób zakaźnych są różne.

Do zakażenia może dojść tzw. drogą kropelkową, np. w przypadku popularnych wirusów powodujących przeziębienie lub grypę. Osoba chora, kaszląc lub kichając, uwalnia do otoczenia „cząsteczki” wirusa, które poprzez drogi oddechowe i jamę ustną wnikają do organizmu innej osoby.

Inną drogą zakażenia może być tzw. droga brudnych rąk. W taki sposób rozprzestrzeniają się zarówno wirusy, jak i bakterie powodujące zakażenia układu pokarmowego, a więc np. rotawirusy czy wirusy wywołujące żółtaczkę pokarmową, dur brzuszny lub cholerę.

Do chorób zakaźnych przewodu pokarmowego może dojść również poprzez spożycie brudnych, nieumytych owoców lub warzyw, zakażonej wody, niedogotowanego mięsa lub innych pokarmów.

Ponadto do zakażeń może dojść również drogą krwiopochodną. Przenoszone są w ten sposób m.in.: wirus żółtaczki typu B, wirus HIV oraz niektóre bakterie.

Kolejną drogą rozwoju zakażeń mogą być również kontakty seksualne – tak rozprzestrzeniane są np. wirus opryszczki narządów płciowych, wirus HIV czy kiła.

Niektóre choroby zakaźne przenoszone są również z matki na rozwijające się pod jej sercem dziecko – jest to tzw. droga wertykalna. W ten sposób mama może zarazić swoje dziecko na przykład wirusem HIV, wirusem cytomegalii i różyczki lub toksoplazmozą.

Profilaktyka

Istnieją różne metody zapobiegania rozwojowi zakażeń, w zależności od drogi ich szerzenia.

W przypadku chorób przenoszonych drogą kropelkową istotne jest zasłanianie ręką ust podczas kaszlu, częste oczyszczanie nosa z zalegającej wydzieliny, używanie chusteczek jednorazowych i ich wyrzucanie po użyciu. Ważne jest również częste wietrzenie pomieszczeń, w których przebywają osoby chore, oraz unikanie kontaktu osób chorych z małymi dziećmi i osobami starszymi, u których odporność jest znacznie osłabiona.

Grypy można uniknąć poprzez coroczne szczepienia. Szczepienia te zalecane są dzieciom zdrowym między 6. miesiącem a 18. rokiem życia; dzieciom przewlekle chorym oraz z wrodzonymi wadami serca; osobom z obniżoną odpornością; osobom powyżej 55. roku życia; osobom, które z powodu wykonywanego zawodu mają bliski kontakt z dziećmi lub osobami starszymi; kobietom planującym ciążę; osobom przebywającym w domach spokojnej starości, domach opieki i innych placówkach. W Polsce szczepienia przeciw grypie nie są włączone do tzw. szczepień obowiązkowych, czyli chcąc się zaszczepić, należy szczepionkę zakupić (najczęściej w przychodni rejonowej lub aptece).

Chorobom przenoszonym przez brudne ręce lub nieumyte owoce można zapobiec poprzez dbanie o higienę – częste mycie rąk, mycie owoców i warzyw, picie nieskażonej wody (w rejonach epidemicznych najlepiej butelkowanej ze sklepu).

Chorobom przenoszonym drogą krwionośną zapobiega się poprzez używanie jednorazowego sprzętu, zarówno w gabinetach lekarskich, szpitalach, jak i w salonach kosmetycznych i fryzjerskich.

Szczepienia ochronne

Niektórym chorobom zakaźnym można zapobiec poprzez szczepienia ochronne wykonywane już od pierwszych dni życia. Pewne szczepienia są wpisane w tzw. kalendarz szczepień – czyli zbiór szczepień, które są obowiązkowe (niepłatne) i zalecane (płatne). Ponadto, kiedy wyjeżdża się do niektórych krajów, szczególnie do Afryki, Azji czy Ameryki Południowej, należy poddać się szczepieniom przeciwko wybranym chorobom – ściśle określonym – lista takich chorób dostępna jest np. w sanepidzie.

Szczepienia ochronne są bardzo istotną metodą zapobiegania niektórym chorobom zakaźnym. Dzięki zastosowaniu szczepionek przeciwko chorobie Heinego-Medina i odrze udało się całkowicie wyeliminować powyższe choroby w krajach, w których przeprowadzono szczepienia. W przypadku krztuśca, błonicy, tężca, świnki czy żółtaczki zakaźnej typu B udało się w bardzo dużym stopniu ograniczyć zachorowania dzięki zastosowaniu szczepień.

Poprzez działania „ruchów antyszczepionkowych”, które sprzeciwiają się stosowaniu szczepień ochronnych, w krajach Europy Zachodniej niektóre choroby takie jak odra i krztusiec wracają ze zwiększonym nasileniem.

Powikłania chorób zakaźnych bywają bardzo rozległe i groźne (włącznie ze śmiercią lub trwałym kalectwem), dlatego zastosowanie szczepień ochronnych wydaje się być obecnie jedyną dostępną, najbardziej skuteczną metodą zapobiegania tym chorobom.

Warto rozważyć szczepienia przeciwko pneumokokom i meningokokom. Wprawdzie są to szczepienia odpłatne, podobnie jak szczepionka przeciw ospie wietrznej, jednak wydanie kilkuset złotych może uratować dziecku życie lub uchronić go przed poważnymi powikłaniami będącymi skutkiem zachorowania na te choroby. Czasem na urodziny kupujemy dzieciom kolejne (niekoniecznie potrzebne) drogie zabawki, może warto byłoby się zastanowić, czy nie ufundować mu szczepień ochronnych, które mogą uratować życie.

Przeciwnicy szczepień obawiają się głównie powikłań, tzw. NOP (niepożądanych odczynów poszczepiennych), które jednak są o wiele mniej groźne w skutkach niż powikłania po przebyciu odry, choroby Heinego-Medina czy nawet „pospolitej” ospy.

 

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *