Dwumiesięcznik dla chorych

Formy opieki nad osobami starszymi

Autor: , opublikowano: 05.06.2017

Formy opieki nad osobami starszymi

Współczesny człowiek jest często nastawiony na zysk i widoczny efekt działalności człowieka. Żyjąc w dzisiejszym świecie i patrząc na panujące w nim stosunki, zastanawiamy się, gdzie jest w nim miejsce dla ludzi starszych, często chorych, z ograniczoną sprawnością, czy to z powodu kalectwa, czy też na skutek różnego rodzaju chorób. Pojawia się pytanie, czy osoby starsze pozostawione są same sobie, zapomniane przez społeczeństwo i ludzi, zwłaszcza religijnych, którzy wierząc w Boga, zobowiązani są do pełnienia czynów miłości względem bliźniego? Odpowiedź na powyższe pytanie nie jest oczywista, gdy patrzymy na otaczające nas społeczeństwo, które jest społeczeństwem starzejącym się. W tym kontekście sami możemy się zastanawiać: „Co będzie ze mną za kilka lat?”. Przyjrzyjmy się więc różnym formom opieki, na jakie mogą liczyć w dzisiejszych czasach ludzie starsi.

Opieka w domu chorego

Pierwszą z nich, a jednocześnie najlepszą formą opieki nad seniorami jest opieka sprawowana przez rodzinę czy też najbliższych w domu chorego. Ta nieformalna forma opieki, jak wielokrotnie podkreślają lekarze oddziałów geriatrycznych, jest najlepsza dla osoby starszej. Twierdzą oni również, że w warunkach środowiska domowego wiele chorób u pacjentów w tej grupie wiekowej przebiega mniej burzliwie. Mniejsze są objawy psychotyczne, jak również rzadziej dochodzi do zaburzeń funkcji poznawczych. Niestety, dla wielu osób konieczność opieki nad starszym ojcem czy matką jest nie do zaakceptowania ze względu na aktywność zawodową czy własne plany na życie. Warto w tym miejscu przypomnieć radę Nauczyciela z Nazaretu, który powiedział: „Wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili” (Mt 25,40). Idąc za tym pouczeniem, z pomocą łaski Bożej, możemy patrzeć na sprawę zapewnienia opieki osobie starszej nie jak na przykry obowiązek, ale jak na służbę samemu Bogu w bliźnim. Uważam, że warto postępować z każdym człowiekiem co najmniej tak, jak byśmy chcieli, aby postępowano z nami, gdy znajdziemy się w podobnej sytuacji.

Zakłady opiekuńczo-lecznicze, hospicja

Co zrobić jednak, gdy faktycznie nie można sprawować opieki nad najbliższymi w ich domu? W takich sytuacjach mamy do dyspozycji kilka rozwiązań. System opieki zdrowotnej w Polsce przewidział, zależnie od stanu zdrowia i dalszego rokowania co do przeżycia pacjenta, dwa rozwiązania. Jednym z nich jest zakład opiekuńczo-leczniczy, potocznie zwany ZOL-em. Kierowani są do niego pacjenci, którzy nie mogą pozostać pod opieką w domu lub najbliżsi nie są w stanie zapewnić im odpowiednich warunków, które konieczne są w danej sytuacji. Wymagana jest ocena pacjenta przez lekarza w skali Barthela (podobnie jak w przypadku kolejnych form opieki). Drugą możliwością opieki nad osobami starszymi i chorymi jest opieka hospicyjna. Funkcjonuje ona w ramach domowego hospicjum lub hospicjum stacjonarnego, gdzie przyjmowani są pacjenci z chorobami onkologicznymi lub w przypadku odleżyn. W hospicjum stacjonarnym pacjent ma zapewniona fachową opiekę medyczną i duszpasterską 24 godziny na dobę. W przypadku hospicjum domowego pacjent odwiedzany jest 2 razy w tygodniu przez pielęgniarkę oraz 2 razy w miesiącu przez lekarza. W razie konieczności wizyty odbywają się zaraz po zgłoszeniu takiej potrzeby pracownikom hospicjum.

Dzienne Domy Opieki Medycznej

Od niedawna funkcjonuje nowa forma opieki znana pod nazwą dzienny dom opieki medycznej (DDOM). W tym przypadku chory kwalifikowany jest przez lekarza. Jednym z warunków uczestnictwa w opiece DDOM-u jest pobyt w szpitalu w ciągu 12 miesięcy poprzedzających skierowanie do tego ośrodka. Ta forma wspomagania osób starszych trwa 30 dni roboczych, w trakcie których pacjent bierze udział w terapii zajęciowej, a także może uczestniczyć w rehabilitacji. Stacjonarnie osoba taka mieszka we własnym domu, ale w ramach działania DDOM-u jest przywożona i odwożona przez transport ośrodka. Forma ta skierowana jest zwłaszcza do pacjentów wymagających usprawnienia po hospitalizacji.

Domy pomocy społecznej i domy spokojnej starości

Poza możliwościami opieki nad osobami starszymi w ramach służby zdrowia spotykamy także dom pomocy społecznej (DPS) i dom spokojnej starości (DSS). Obie formy kierowane są do osób, którymi nie ma się kto opiekować. W świadomości społecznej utarło się, że taka opieka to zło konieczne. Osobiście znam osobę, która jest bardzo zadowolona, że może przebywać w DPS. Wcześniej mieszkała sama, a teraz ma z kim rozmawiać i co tydzień w niedzielę może uczestniczyć we Mszy Świętej, co było wcześniej niemożliwe ze względu na niepełnosprawność ruchową.

Opieka duchowa, sakramentalna

Warto zwrócić uwagę nie tylko na zapewnienie warunków i opieki zdrowotnej osobie starszej, ale także zatroszczyć się o opiekę duchową – umożliwić jej dostęp do posługi duszpasterskiej, zadbać o zgłoszenie w parafii do odwiedzin księdza w pierwsze piątki miesiąca czy z okazji świąt. Konieczne jest także przypomnienie opiekunom i rodzinie o sakramencie namaszczenia chorych dla swoich bliskich. Zgodnie z nauką Kościoła może go przyjąć osoba poważnie chora, osłabiona przez wiek lub udająca się na poważną operację. W czasie trwania tej samej choroby namaszczenie chorych może być udzielone powtórnie, jeśli choroba się pogłębia. Należy pamiętać również o modlitwie za chorych, zwłaszcza za kapłanów, którzy udzielili nam chrztu, Komunii Świętej, a dziś leżą samotni, przykuci do łóżka przez chorobę. W stosunku do nich nie musimy podejmować form opieki zorganizowanej, jak w przypadku naszych bliskich, ale winniśmy się za nich modlić, aby dochowali Bogu wierności do końca swoich dni.

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *