Dwumiesięcznik dla chorych

Tabletka – i po bólu?

Autor: , opublikowano: 07.03.2013

Tabletka – i po bólu?

Ból stanowi sygnał uszkodzenia tkanek. Jest tym, czego wszyscy się boimy i czemu jednocześnie chcemy zapobiegać na wszystkie możliwe sposoby, poczynając od momentu narodzin (znieczulenie do porodu), po kres naszego życia (paliatywna terapia bólu). Zwalczanie bólu jest jednym z podstawowych zadań lekarza. Ponieważ leczenie przyczynowe nie zawsze jest możliwe, często stosujemy leczenie objawowe.

Rodzaje leków przeciwbólowych

Leki przeciwbólowe ze względu na siłę i mechanizm działania oraz budowę chemiczną można podzielić na dwie zasadnicze grupy: leki opioidowe i leki przeciwbólowe niebędące opioidami, które nie są w stanie przeciwdziałać silnym dolegliwościom bólowym, ich działanie ma bowiem charakter pułapowy (tzn. powyżej pewnych dawek siła działania już się nie zwiększa).

Poza tymi dwiema głównymi grupami leków znajdują się środki o nierozpoznanym dotychczas mechanizmie działania, które są niekiedy stosowane w łagodzeniu doznań bólowych, np. amitryptylina, kwas walproinowy. Są też leki, które łagodzą ból w określonych sytuacjach klinicznych, np. kolchicyna pomaga uśmierzyć bóle kości, a sumatriptan – bóle migrenowe.

Leki przeciwbólowe niebędące opioidami

Możemy je podzielić na dwie podgrupy:

– leki, które oprócz właściwości przeciwbólowych mają także działanie przeciwgorączkowe (np. paracetamol),

– i takie, które mają obie powyższe właściwości, a dodatkowo działają przeciwzapalnie (tzw. NLPZ, czyli niesteroidowe leki przeciwzapalne).

Kilka słów o paracetamolu

Jest on zawarty w popularnych preparatach, takich jak apap, efferalgan, panadol i w wielu innych. Nie działa przeciwzapalnie. Nie wchodzi w interakcje z lekami przeciwkrzepliwymi. Potęguje natomiast działanie opioidów (często wchodzi w skład złożonych preparatów przeciwbólowych, jak np. tramal). Można go stosować w chorobie wrzodowej. Uszkadza jednak wątrobę!

A co wiemy o NLPZ?

Jest to duża grupa leków o właściwościach przeciwbólowych, przeciwgorączkowych i przeciwzapalnych. Działają one na enzym zwany cyklooksygenazą (COX), który bierze udział w szeregu reakcji zapalnych i bólowych – leki te hamują jego działanie. Należą do nich: kwas acetylosalicylowy, naproksen, diklofenak, ibuprofen, nimesulid i inne.

Poza mechanizmem działania od paracetamolu różni je niekorzystny wpływ na żołądek. Wchodzą również w reakcje z lekami przeciwkrzepliwymi, co jest ważne przy ich stosowaniu. Nie powinno się ich podawać w przypadku cukrzycy, choroby nerek czy nadciśnienia.

Opioidowe leki przeciwbólowe

Są to silne leki działające na tzw. receptory opatowe. Poza działaniem przeciwbólowym mają właściwości uspokajające i przeciwkaszlowe. Uwalniają też histaminę, która może wywołać reakcje alergiczne, oraz powodują depresję ośrodka oddechowego polegającą na zaburzeniach oddychania. Mogą wywołać uzależnienie. Należą do nich: morfina, fentanyl, pentazocyna, tramal. Są wydawane z przepisu lekarza.

Każdy lek przeciwbólowy musi być odpowiednio dobrany – zarówno pod względem rodzaju, jak i dawki – do potrzeb konkretnego pacjenta, jego wieku i rodzaju bólu, a także z uwzględnieniem schorzeń towarzyszących i przeciwwskazań.

Pamiętaj!

Jeśli stosujesz leki przeciwbólowe na własną rękę przez kilka dni, a ból trwa nadal, zgłoś się do lekarza, bo jest to jedynie leczenie objawowe, a konieczne jest znalezienie przyczyny bólu i zastosowanie leczenia celowanego.

Jeden komentarz

Dołącz do dyskusji!

  1. terez

    Wrzucanie wszystkich NLPZ do jednego worka nie ma sensu. Mamy tu i niebezpieczny dla serca diklofenak i jako bezpieczniejszy zamiennik – naproksen. Co do wpływu na żołądek to np. niedługo w obiegu ma być np. anapran dojelitowy co rozwiąże ten problem.

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *